without hands

* * *

Loc. ręce l. ręku pl. ręce Gen. rąk Ins. - ami l. - oma

1. (= dłoń) hand; (= wewnętrzna część dłoni) palm; pot. (= kończyna górna) arm; bronić się przed czymś rękami i nogami resist sth with might and main; być w dobrych rękach be in good hands; dać komuś wolną rękę give sb a free hand; dostać kogoś/coś w swoje ręce get one's hands on sb/sth; dostać się w czyjeś ręce fall into the hands of sb; dostarczyć coś do rąk własnych deliver sth personally; gołymi rękami with one's bare hands; grać z ręki karty play from the hand; iść komuś na rękę be accommodating with sb; jak ręką odjął right away; jeść komuś z ręki eat out of sb's hand; lekką ręką (= bezmyślnie) recklessly; (= bez wysiłku, bez problemu) without batting an eyelid; machnąć na coś ręką let it go; mieć czyste ręce have clean hands; mieć dwie lewe ręce be all thumbs; mieć pełne ręce roboty have one's hands full; mieć związane ręce have one's hands tied; na cztery ręce muz. four-handed; na rękę (= po opodatkowaniu) net; na własną rękę on one's own; niech ręka boska broni! God forbid!; od ręki while you wait; patrzeć komuś na ręce breath down sb's neck; po lewej/prawej ręce on the left-/right-hand side; podnieść rękę na kogoś raise one's hand against sb; pod ręką (close l. near) at hand; prosić o czyjąś rękę propose to sb; przechodzić z rąk do rąk change hands; be passed from hand to hand; przyłożyć do czegoś rękę have a hand in sth; ręce do góry! hands up!; ręce przy sobie! (keep your) hands off!; ręce opadają it's disheartening; ręka boża the hand of God; ręka rękę myje you scratch my back and I'll scratch yours; siedzieć z założonymi rękami sit on one's hands; to jest mi (nie) na rękę this is (in)convenient for me; trzymać się za ręce hold hands; umywać (od czegoś) ręce wash one's hands (of sth); wszystko (jest) w twoich rękach everything's in your hands; wyjść z czegoś obronną ręką (z trudnej l. nieprzyjemnej sytuacji) get out of sth; (= mieć coś pod kontrolą) have the upper hand; wziąć coś w swoje ręce take sth into one's hands; zacierać ręce rub one's hands; (wiadomość) z pierwszej/drugiej ręki first-/second-hand (news); z pocałowaniem ręki gladly; z ręką na sercu hand on heart; żyć z pracy rąk live off the labor of the hands; brak rąk do pracy labor shortage; prawa ręka right hand; ręka sprawiedliwości arm of the law.

2. sport (= niedozwolone zagranie ręką) hand.

- zgoda małżeńska/między małżonkami marital harmony/harmony between husband and wife

- w zgodzie z czymś książk. (z przepisami) in accordance with sth, in conformity with sth; (z tradycją) in keeping with sth, in line with sth

- w zgodzie z zaleceniami in accordance a. conformity a. concurrence with the recommendations

- w zgodzie z panującymi trendami, nowe auto jest większe in keeping with the current trends, the new car is bigger

- w zgodzie ze sobą a. z własnym sumieniem książk. according to one’s conscience, as one’s conscience dictates

- być w zgodzie z własnym sumieniem to be at peace with one’s conscience

- chcąc być w zgodzie z własnym sumieniem, nie mogłem zostawić jej samej in all conscience I couldn’t leave her alone

- żyć w zgodzie z naturą to live in harmony a. at one with nature

- żyć w zgodzie z sąsiadami to live in harmony a. peaceably with one’s neighbours

- wyciągnąć rękę na zgodę to extend a. offer one’s hand in reconciliation

- podać sobie ręce na zgodę to shake hands in agreement

- pogodzili się i podali sobie ręce na zgodę they shook hands and made up

- panuje powszechna zgoda co do tego, że… there is general agreement a. consensus that…

- dać komuś zgodę to give one’s okay to sb pot.

- dojść do zgody to reach agreement a. accord

- masz moją zgodę you have my approval a. permission

- mieć zgodę kogoś na zrobienie czegoś to have sb’s leave a. approval to do sth

- poprosić kogoś o zgodę (na zrobienie czegoś) to ask sb’s permission a. leave (to do sth)

- skinąć głową na znak zgody to nod (one’s head) in agreement, to nod (one’s) assent

- wyrazić zgodę to give one’s assent

- wyrazić zgodę na coś to agree a. consent to sth, to approve of sth

- zapytać kogoś o zgodę to ask sb’s permission

- nie pytając o czyjąś zgodę without sb’s consent a. permission

- ożenił się bez zgody/za zgodą rodziców he got married without/with his parents’ consent a. approval

- za obopólną zgodą by mutual consent a. agreement

- za zgodą autora with the author’s consent

- milczenie oznacza zgodę silence implies consent

- związek zgody agreement

- „dam ci za to pięćdziesiąt złotych” – „zgoda!” ‘I’ll give you fifty zlotys for it’ – ‘done! a. it’s a deal! a. you’re on!’

- „zgoda?” – „zgoda!” ‘(is that) agreed?’ – ‘agreed!’

- „zgoda, spotkamy się o drugiej” ‘OK a. righto GB pot., I’ll see you at two’

- zgoda, nie jestem ekspertem, ale potrafię odróżnić trąbkę od saksofonu granted, I am not an expert, but I can tell a trumpet from a saxophone

■ zgoda buduje, niezgoda rujnuje przysł. united we stand, divided we fall

- dostać list/paczkę to get a. receive a letter/parcel

- dostać odpowiedź to get an answer

- dostać wymówienie to be given notice

- dostać piątkę z matematyki to get an A in maths

- dostać jeść/pić to get a. be given something to eat/drink

- dostać pieniądze (za pracę) to get paid (for one’s work)

- dostawać rentę to get a pension

- dostać odszkodowanie za zniszczony samochód/za wypadek to receive compensation for the car/accident

- dostać karę to be punished

- dostać zastrzyk to have a. get an injection

- dostawał zastrzyki co drugi dzień they gave him an injection every other day

- chory dostał antybiotyki the patient was given antibiotics

- dostał na chrzcie imię Stefan he was christened Steven

- na gwiazdkę dostała pluszowego misia she got a. was given a teddy bear for Christmas

- dostaliśmy rozkaz ewakuacji we were ordered to evacuate, we received evacuation orders

- za włamanie dostał dwa lata he got two years in prison for breaking and entering

- nie może dostać pracy he can’t get a. find a job

- dostaliśmy trzy dni na pomalowanie domu we’ve got three days to paint the (whole) house

- dostać lanie to get a hiding pot.; (klapsa) to get a spanking

- dostała od życia nauczkę life has put her through the mill

- w gospodzie można dostać tani obiad you can get a cheap dinner at the inn

- za piętnaście funtów nie dostaniecie lepszego pokoju you won’t get a better room for 15 pounds

- nigdzie nie mogę dostać ich pierwszej płyty I can’t find their first record anywhere

- dostać kogoś w swoje ręce to get sb a. lay one’s hands on sb

- niech ja cię tylko dostanę w swoje ręce! just (you) wait (un)til I get my hands on you!

- żywego mnie nie dostaną they won’t take me alive

- dostał z szafy flaszkę z koniakiem he got a bottle of cognac out of the cabinet

- dostać w twarz to be slapped a. hit in the face

- dostać w zęby to be punched in the mouth a. teeth

- dostać po głowie to be hit on the head

- dostać serią a. serię z automatu to get a round from sb’s automatic

- dostał w rękę/w nogę he got a. was hit in the arm/leg

- dostać za swoje to get one’s just deserts, to get what one deserves

- dostało mu się he got a scolding a. an earful

- dostać zawrotów głowy to get dizzy

- dostać kataru/grypy/gorączki to come down with a headcold/the flu/a fever

- dostać zawału to have a heart attack

- dostać wypieków to flush, to turn red

- dostać gęsiej skórki to get gooseflesh

- cholery można dostać (od tego hałasu)! przen., posp. this noise is driving me nuts a. up the wall

- był tak wysoki, że głową prawie dostawał sufitu he was so tall that his head almost touched the ceiling

- ścisk taki, że ledwo dostałam się do autobusu the bus was so full that I barely managed to get on

- woda dostała się do środka (some) water got inside

- nie mogę dostać się do najwyższych półek bez drabiny I can’t reach the highest shelves without a ladder

- jak mam dostać się stąd do dworca? how do I get to the railway station from here?

- dostać się do niewoli to be taken captive a. prisoner

- dostać się do więzienia to be imprisoned a. put in prison

- dostać się na studia to be admitted to university

- chciała studiować na akademii sztuk pięknych, ale się nie dostała she wanted to go to art school, but she didn’t get in

- dostać się pod autobus/samochód to be run over by a bus/car

- dostać się w czyjeś ręce przen. to fall into sb’s hands przen.

- dostała mu się gospodarna żona he’s got a thrifty wife pot.

■ dostać nóg przen., żart. to grow legs and walk away (by oneself/itself)

- nie dostaje mu cierpliwości/talentu przest. he lacks patience/talent

- dziełu nie dostaje oryginalności the work is lacking in originality

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

* * *

* * *

1. lit. (= brać) take (away).

2. lit. (= przedstawiać) express, formulate, present; ujmować coś w słowa express sth in words.

3. lit. (= zjednywać) win, endear, captivate; ujęła ludzi swoim zachowaniem her behavior endeared her to everyone.

4. lit. (= odejmować) lessen, diminish, retrench; ujmować sobie lat take a few years off one's age; nic dodać, nic ująć you got it right, exactly; nie ujmując komuś czegoś without prejudice to sb.

1. lit. (= chwytać się) hold; ująć się za głowę hold one's head in one's hands; ujęli się za ręce they clasped hands; ująć się pod boki stand with arms akimbo.

2. lit. (= wstawiać się) support, stand up for, defend; ujmować się za kimś plead sb's case, put in a good word for sb.

- wiele przeszli podczas wojny they had gone through a lot during the war

- przejść twardą szkołę (życia) to grow up in a hard school, to go through the mill

- w zeszłym roku przeszła ciężką grypę last year she suffered from a bad case of (the) flu

- wiele przeszła she’s gone a. been through a lot

- mój samochód przeszedł pomyślnie wszystkie testy my car has passed all its roadworthiness tests

- wszystkie urządzenia przeszły właśnie generalny remont all equipment has just been overhauled

- powtarzała z dziećmi to, co przeszły w zeszłym roku w szkole she revised with the children what they learned last year at school

- przejdźmy do mojego biura let’s go to my office

- przeszedł pieszo przez całe miasto he went around the whole town on foot

- właśnie przeszedł tędy pociąg the train has just passed this way

- czy nikt tędy nie przechodził? has anybody passed this way?

- burza przeszła bokiem the storm passed us/them by

- zaraza przeszła przez cały kraj the plague swept through the entire country

- przeszła obok i nie zauważyła go wcale she passed by and didn’t notice him

- pomógł jej przejść przez ulicę he helped her across the street

- przejdź po pasach! take the zebra crossing!

- przejście wzbronione no trespassing

- igła nie chciała przejść przez gruby materiał the needle wouldn’t go through the thick fabric

- światło nie przechodziło przez brudne szyby the light didn’t filter through the dirty windows

- kula przeszła przez płuco the bullet went through the lung

- autostrada ma przejść na wschód od miasta/przez środek wsi the motorway is to run east of the town/through the middle of the village

- przez rzekę przechodzi granica the frontier a. border runs across the river

- drużyna przeszła do półfinału the team made it a. got through to the semi-finals

- przeszliśmy pomyślnie eliminacje we got through the qualifying round

- nie przeszedł do drugiej tury wyborów he didn’t make it to the second round of the election, he lost in the first round of the election

- wniosek przeszedł 150 głosami przeciw 96 the motion was carried by 150 votes to 96

- budżet przeszedł większością głosów the budget was approved by a majority vote

- ustawa nie przeszła the bill was rejected, the law failed to get through

- nie myśl, że przejdą takie numery! pot. don’t think you’re going to get away with this!

- ból powoli przechodził the pain was slowly going away

- ból przeszedł po godzinie the pain eased off after an hour

- terminy realizacji zobowiązań dawno przeszły the deadlines have all been missed

- zima nareszcie przeszła the winter’s gone at last

- poczekam, aż burza przejdzie I’ll wait until the storm subsides a. the storm’s over

- przejść na nowe stanowisko to take a new post

- przejść do rezerwy to be transferred to the reserve, to pass to the reserve

- przejść na dietę to go on a diet

- przejść do innego tematu to change the subject

- w tym roku przechodzę na wcześniejszą emeryturę I’m taking early retirement this year

- przeszedł z partii konserwatywnej do partii liberalnej he went over to the conservative party from the liberals

- przejść na inną wiarę to change one’s faith

- przejść na katolicyzm/Islam to convert to Catholicism/Islam

- przejść do wyższej/następnej klasy to get through to the next year

- uczy się dobrze, przechodzi z klasy do klasy he’s a good pupil and never has to repeat a year

- przejść od wzniosłości do śmieszności to go from the sublime to the ridiculous

- szarpanina przeszła w bójkę a punch-up turned into a major fight a. incident

- energia chemiczna przechodzi w elektryczną chemical energy is converted into electrical energy

- jesień przeszła w zimę the autumn turned a. wore into winter

- nasze ubrania przeszły wilgocią our clothes were permeated with damp

- cały dom przeszedł zapachem smażonej ryby the aroma of fried fish spread through a. permeated the entire house

- przeszedł się po parku he walked around the park

- przejdę się trochę przed obiadem I’ll have a little walk before lunch

- przejdę się do niej po obiedzie I’ll walk over to her after lunch

■ przejść do historii/do potomności książk. to go down in history a. to posterity

- przejdzie do historii jako wielki mąż stanu he will go down in history as a great statesman

- przejść do tematu to get down to the subject

- przejść na „ty” pot. to start to address each other by first names

- przejść z kimś na „ty” to call sb by a. move onto first name terms, to start to call sb by his/her first name

- w biurze wszyscy przeszli na „ty” in the office everybody is on first name terms

- przejść suchą nogą pot. to cross without getting one’s feet wet

- przejść w czyjeś ręce to pass into sb’s hands

- przejść na angielski/niemiecki pot. to switch to English/German

- przechodzenie z francuskiego na hiszpański sprawia mi trudność I can’t switch from French to Spanish easily

- przejść nad czymś do porządku dziennego to come to terms with sth

- ani przez myśl/głowę mi/jej nie przeszło it didn’t even occur to me/her

- ani przez głowę mi nie przeszło, żeby cię posądzić o coś takiego it didn’t even occur to me to suspect you of something like that

- to przechodzi ludzkie pojęcie a. wszelkie pojęcie a. ludzkie wyobrażenie a. wszelkie wyobrażenie that beats everything!; that takes the cake a. biscuit! pot., pejor.

- jego skąpstwo/ich zuchwalstwo przechodzi ludzkie pojęcie his miserliness a. stinginess/their impudence is indescribable

- przejść bez echa to pass unnoticed

- przejść przez czyjeś ręce pot. to pass through sb’s hands

- ta sprawa musi przejść przez ręce burmistrza this matter has to be endorsed by the mayor

- ta decyzja musi jeszcze przejść przez zarząd pot. the decision must still be endorsed by the board

- przejść (czyjeś) najśmielsze oczekiwania to exceed one’s wildest expectations

- przejść samego siebie to surpass oneself

- słowa nie chciały mu/jej przejść a. przechodziły mu/jej z trudem przez gardło pot. he/she was lost for words a. at a loss for words, he/she was unable to get a word out

- słowa przeprosin z trudem przechodziły mu przez gardło the apology stuck in his throat, he found it very difficult to say sorry

- ze wzruszenia słowa nie chciały przejść jej przez gardło she was so moved that she found herself tongue-tied a. that she was unable to get a word out

- dreszcze/ciarki przeszły po nim/niej shivers ran down his/her spine

- strach przeszedł po nim he suddenly shivered with fear

- na jego widok ciarki przeszły jej po plecach he gave her the horrors, at the sight of him she felt prickles down her spine

- ciarki po mnie przechodzą, gdy o tym pomyślę it gives me the shivers when I think of it

- gładko otynkowane ściany smoothly plastered walls

- gładko wypolerowany kamyk a smoothly polished stone, a stone polished smooth

- gładko oheblowane deski smoothly planed boards, boards planed to a smooth finish

- gładko ogolony mężczyzna a clean-shaven man

- wszystko gładko poszło everything went smoothly

- gładko coś przełknąć to accept sth without protest; to swallow sth without a peep (of protest) pot.

- wyrażać się gładko to express oneself elegantly

* * *

krwi-

1. fizj. blood; krew tętnicza/żylna arterial/venous blood; analiza krwi blood test; białe/czerwone ciałka krwi white/red blood cells; grupa krwi blood group l. type; płytka krwi blood platelet; przepływ krwi blood flow; pobrać krew draw blood; skrzep krwi blood clot; puszczać komuś krew bleed sb; ( za pomocą pijawek) leech sb; zatamować krew arrest bleeding, staunch the flow of blood; biorca/dawca krwi blood recipient/donor; bez kropli krwi (= bardzo blady) as white as a sheet; bez rozlewu krwi without bloodshed; do krwi till first blood; do ostatniej kropli krwi to the l. one's last l. dying breath; krew z mlekiem przen. ( o cerze) peaches and cream; za cenę krwi for the price of blood; z krwi i kości (= prawdziwy) true, to the core; tonąć we krwi be bathed in blood; napsuć komuś krwi przen. try sb's patience; coś idzie jak krew z nosa przen. sth is a drag; przelewać niewinną krew shed innocent blood; wysysać krew suck blood; przypieczętować coś krwią seal sth with blood; splamić ręce krwią l. mieć krew na rękach l. mieć krew na sumieniu have blood on one's hands; mrozić komuś krew w żyłach make sb's blood curdle, make sb's blood run cold; mrożący krew w żyłach bloodcurdling; krew uderzyła komuś do głowy przen. sb saw red; kogoś krew zalewa pot. sb sees red; krew się w kimś burzy przen. sb's blood boils; żądza krwi blood lust.

2. (= temperament, osobowość) temperament, nature; zew krwi call of blood; gorąca krew hot blood; coś weszło komuś w krew sth has become second nature with sb; mieć coś we krwi have sth in one's blood; krew nie woda (= związki rodzinne są silne) blood is thicker than water; ( o czyimś gorącym temperamencie) he (she etc.) is so hot-blooded l. hot-tempered; krew się w kimś odzywa sb's blood tells; zachować/stracić zimną krew keep/lose one's cool; z zimną krwią in cold blood.

3. (= pochodzenie, pokrewieństwo) blood, kinship; błękitna krew blue blood; braterstwo krwi przen. blood brotherhood; czystej l. pełnej krwi thoroughbred, full blood; krew z krwi, kość z kości flesh and blood; więzy krwi blood ties; książę krwi a prince of the blood; w czyichś żyłach płynie Polska/obca krew there is Polish/foreign blood in sb's veins.

* * *

1. (= wypełniony czymś) full ( czegoś of sth); filled with sth ( czegoś with sth); tramwaj pełen ludzi tram full of people; pokój pełen kwiatów room filled with flowers; pełen etat full-time employment; czerpać z czegoś pełną garścią l. pełnymi rękami take sth by the handful; mieć pełne ręce roboty have one's hands full; do pełna up to the brim.

2. (= przepełniony czymś) brimming, teeming ( czymś with sth); oczy pełne łez eyes brimming with tears.

3. (= obfitujący w coś) full ( czegoś of sth); abundant ( czegoś in sth); droga pełna zakrętów road full of bends.

4. (= zupełny, absolutny) complete, total, absolute; pełne szczęście complete happiness; pełne utrzymanie full board; pełne poparcie whole-hearted support; pełne morze high seas; pełny wiatr żegl. quartering wind; pod pełnym żaglem żegl. at full sail; mówić pełnym głosem speak freely; odetchnąć pełną piersią breethe deeply; darzę cię pełnym zaufaniem I trust you entirely; mam pełną władzę nad nimi I've got absolute power over them; on ma pełną swobodę wyboru he is free to choose.

5. (= zupełny, doskonały) full, high; pełną parą l. na pełnych obrotach at full blast; w pełnym toku in full swing; koń pełnej krwi thoroughbred horse, purebred horse.

6. (= kompletny) complete, unabridged; w pełnym brzmieniu without omissions, unabridged; komisja w pełnym składzie committee at full strength; rycerz w pełnej zbroi fully-armored knight; pełne mleko full-cream milk; kąt pełny geom. round angle; w pełnym tego słowa znaczeniu in the full sense of the word.

7. (= lity) solid, massive.

8. (= zaokrąglony, tłusty, gruby) round, plump; ( o kształtach) curvy.

9. ( o kwiatach) (= rozwinięty) full.

* * *

adj - pełny

* * *

1. (= wypełniony czymś) full ( czegoś of sth); filled with sth ( czegoś with sth); tramwaj pełen ludzi tram full of people; pokój pełen kwiatów room filled with flowers; pełen etat full-time employment; czerpać z czegoś pełną garścią l. pełnymi rękami take sth by the handful; mieć pełne ręce roboty have one's hands full; do pełna up to the brim.

2. (= przepełniony czymś) brimming, teeming ( czymś with sth); oczy pełne łez eyes brimming with tears.

3. (= obfitujący w coś) full ( czegoś of sth); abundant ( czegoś in sth); droga pełna zakrętów road full of bends.

4. (= zupełny, absolutny) complete, total, absolute; pełne szczęście complete happiness; pełne utrzymanie full board; pełne poparcie whole-hearted support; pełne morze high seas; pełny wiatr żegl. quartering wind; pod pełnym żaglem żegl. at full sail; mówić pełnym głosem speak freely; odetchnąć pełną piersią breethe deeply; darzę cię pełnym zaufaniem I trust you entirely; mam pełną władzę nad nimi I've got absolute power over them; on ma pełną swobodę wyboru he is free to choose.

5. (= zupełny, doskonały) full, high; pełną parą l. na pełnych obrotach at full blast; w pełnym toku in full swing; koń pełnej krwi thoroughbred horse, purebred horse.

6. (= kompletny) complete, unabridged; w pełnym brzmieniu without omissions, unabridged; komisja w pełnym składzie committee at full strength; rycerz w pełnej zbroi fully-armored knight; pełne mleko full-cream milk; kąt pełny geom. round angle; w pełnym tego słowa znaczeniu in the full sense of the word.

7. (= lity) solid, massive.

8. (= zaokrąglony, tłusty, gruby) round, plump; ( o kształtach) curvy.

9. ( o kwiatach) (= rozwinięty) full.

- pogłaskała psa/konia po pysku she stroked the dog’s/horse’s muzzle

- ryba miała szeroki, mięsisty pysk the fish had a wide, fleshy mouth

- trzasnąć a. strzelić a. walnąć kogoś w pysk a. po pysku to give sb a knuckle sandwich posp.

- wylecieć na (zbity) pysk to be out on one’s ear pot.

- dała mu po pysku she gave him a smack across the face

- stul pysk! shut your trap!, shut your face!

■ dać pyska przest. to give sb a smacker pot.

- daj pyska na zgodę! let’s shake hands and forget about it, let’s kiss and make up pot.

- iść/pójść/(po)lecieć z pyskiem (na kogoś) pot. to sneak a. do the dirty on sb; to rat on sb pot., to rat sb out US pot.

- mocny w pysku pot. fast-talking

- mocny w pysku to on jest he is a fast talker

- nie mieć co do pyska włożyć pot. to have nothing to eat

- o głodnym pysku with an empty stomach

- rozpuścić a. rozedrzeć a. rozewrzeć pysk pot. to rant (on)

- trzymać kogoś za pysk to have sb by the short and curlies a. short hairs

- wyskoczyć a. wyjechać a. wylecieć do kogoś a. na kogoś z pyskiem pot. to slag sb off pot.

- ja do niej grzecznie, a ona na mnie z pyskiem I approached her nicely and she started screaming at me

- dozorca wyskoczył na nas z pyskiem the caretaker started ranting at us

* * *

* * *

Gen. -a

1. ( u zwierząt) muzzle, snout; ( otwór gębowy) mouth.

2. pot. (= twarz) trap; dać komuś w pysk l. po pysku give it to sb right in the snout, punch sb in the face; dostać l. oberwać po pysku get it right in the snout, be punched in the face; być mocnym w pysku have the gift of the gab; być mocnym tylko w pysku be all mouth and no trousers; mieć niewyparzony pysk not to mince one's words; nie mieć co do pyska włożyć not have a crust of bread, not have a crumb to eat; o suchym pysku without food or drink; siedzieć u kogoś o suchym pysku be offered neither food nor drink ( while being sb's guest); padam na pysk ze zmęczenia I'm dog tired, I'm dead beat, I'm done in; rozpuścić l. rozedrzeć pysk start bawling, start crying like a baby with 9-liter lung capacity; wziąć kogoś za pysk come down hard on sb, start ruling sb with an iron fist, crack the whip; wylecieć na zbity pysk be out on one's ear; wyrzucić kogoś na zbity pysk kick sb out; zatkać komuś pysk shut sb's mouth (with a bribe, etc.); miękki/twardy w pysku ( o koniu) light/hard in mouth; stul pysk! shut your trap l. mouth!, shut up!; daj pyska! give us a kiss!

* * *

żyję żyjesz, żyj

1. (= być żywym) live, be alive; długo/krótko żyć live long/briefly, live a long/short life; niech żyje...! long live...!; jak długo żyję never in my life, in all my born days; ledwie żyć (= być zmęczonym) be dead on one's feet; nie dawać komuś żyć plague sb, make sb's life difficult; żyć nie umierać! that's what you call life!, heaven on earth!; (on/ona) nie żyje! ( okrzyk przerażenia) he's/she's dead!

2. (= egzystować w jakichś warunkach) live; żyć w ciągłym strachu live in l. under constant fear; żyć w biedzie live in poverty; żyć o chlebie i wodzie live on bread and water; żyć powietrzem przen. live on air; żyć dla kogoś live (one's life) for sb; żyć czymś be totally absorbed by sth; on żyje robieniem słowników making dictionaries is the very breath of his life; żyć marzeniami live in a dream world; żyć nadzieją live sustained by hope; żyć nerwami live on one's nerves; żyć samotnie live alone; ( z wyboru) keep to oneself; żyć (sobie) jak król l. po królewsku live like a king; żyć swoim życiem be living one's own life; żyć w grzechu live in sin; żyć cudzym kosztem l. na czyjś koszt live off sb, live at sb else's cost; komuś się dobrze/źle żyje sb is well off/badly off; żyć jak u Pana Boga za piecem be as snug as a bug in a rug; żyć z dnia na dzień live from hand to mouth, live from day to day; żyć dniem dzisiejszym live for the day; żyć pełną piersią live one's life to the full; żyć wspomnieniami live sustained by one's memories; teraz wiem, że żyję now I know that I'm alive l. living; nie samym chlebem człowiek żyje man doth not live by bread alone; jak żyjesz? how's life?, how's life treating you?

3. (= obcować z kimś) get along ( z kimś with sb); żyć z kimś dobrze/źle get along well/badly with sb, be on good/bad terms with sb; żyć z kimś ( cieleśnie) live with sb; żyć z kimś jak pies z kotem lead a cat-and-dog-life with sb; żyć z kimś na kocią łapę pot. shack up with sb; żyć z kimś na wiarę cohabit with sb; oni nie mogą bez siebie żyć they can't live without each other.

4. (= mieszkać, znajdować się) live; żyć w mieście/na wsi live in the city/in the country; żyć pod jednym dachem live under the same roof.

5. (= trwać) live, survive, be alive; żyć w czyjejś pamięci live l. survive in sb's memory; żyć w czyichś wspomnieniach be alive in sb's memories.

6. (= utrzymywać się) live, make one's living; żyć z pensji live on one's salary; żyć z zasiłków live on the dole; żyć z procentów live on the interest of one's savings; żyć z pracy rąk live by the labor of one's hands; żyć na wysokiej stopie butter both sides of one's bread; live in the lap of luxury; żyć ponad stan live beyond one's means; żyć z ołówkiem w ręku scrimp and scrape, economize; mieć z czego żyć have enough to live on; keep the pot boiling; z czego ona żyje? what does she do for a living?

- gładziutko zaczesane włosy nice smooth a. sleek hair

- gładziutko ogolona twarz a perfectly clean-shaven face

- grupa/krążenie/zakażenie krwi blood type/circulation/poisoning

- badanie krwi a blood test

- krew żylna/tętnicza venous/arterial blood

- białe/czerwone ciałka krwi pot. white/red blood cells

- ciśnienie krwi blood pressure

- zmierzyć komuś ciśnienie krwi to take a. measure sb’s blood pressure

- pobrać krew to take a blood sample

- mieć pobieraną krew to have a blood sample taken

- oddać krew to give blood

- zatamować krew to stop a. staunch the bleeding

- umrzeć z upływu krwi to die from blood loss a. loss of blood

- broczyć krwią książk. to bleed profusely

- ociekać a. spływać krwią to be dripping a. streaming with blood

- stłuc kolano do krwi to bang one’s knee and cut it

- skaleczyć się do krwi to cut oneself

- krew tryska/sączy się z rany blood is spurting/oozing from the wound

- leci mi krew I’m bleeding

- leci mi krew z nosa/ręki my nose/hand is bleeding

- twarz nabiegła mu krwią the blood rushed to his face

- krew odpłynęła a. uciekła jej z twarzy the colour left her face

- rzeki/strumienie krwi przen. rivers/streams of blood przen.

- dokonać czegoś bez rozlewu krwi to achieve sth without bloodshed

- doszło do rozlewu a. przelewu krwi it came to bloodshed

- przelać krew za ojczyznę to shed blood for one’s country przen.

- przelewać niewinną krew przen. to spill a. shed innocent blood przen.

- pławić się we krwi przen. to wallow in blood przen.

- mieć krew na rękach a. mieć ręce splamione krwią przen. to have blood on one’s hands przen.

- walczyć do pierwszej krwi to fight to the first blood

- walczyć do ostatniej kropli krwi przen. to fight to the last breath a. last drop of blood przen.

- znów polała się krew blood was spilled a. shed again

- miasto tonęło we krwi a. spłynęło krwią przen. the streets (of the town) ran with blood przen.

- miał w sobie irlandzką krew he had Irish blood in him

- w jego żyłach płynie kozacka krew he has Cossack blood flowing through a. in his veins

- klacz czystej krwi arabskiej a pure-bred Arabian a. Arab mare

- czystej krwi Rosjanin a full-blooded Russian

- (o) krwi mieszanej [osoba] of mixed blood; [zwierzę] mixed breed

- świeża krew fresh a. new blood

- potrzeba nam w firmie świeżej krwi the company needs (some) new a. fresh blood

- krew Chrystusowa the blood of Christ

- węzły a. więzy krwi blood ties, ties of blood

- postać z krwi i kości a full-blooded a. larger-than-life character

- człowiek z krwi i kości a flesh and blood person

- aktor/policjant z krwi i kości an actor/a policeman to the core a. through and through

- krew z mlekiem peaches and cream

- mieć gorącą krew to be hot-tempered

- mieć coś we krwi to have sth in one’s blood

- napsuć komuś krwi to get on sb’s nerves

- narobić złej krwi to cause bad blood

- pić czyjąś krew to sponge off sb

- wejść komuś w krew to become second nature to sb

- zachować zimną krew to remain cool a. cool, calm, and collected; to keep a cool head

- zabić kogoś z zimną krwią to kill sb in cold blood, to cold-bloodedly kill sb

- krew się we mnie burzy a. krew mnie zalewa, kiedy... it makes my blood boil a. it gets my blood up when...

- krew w nim zawrzała it made his blood boil

- krwi bym dla niego utoczył I’d lay down my life for him

- ścinać komuś krew w żyłach to make sb’s blood run cold

- mrożący krew w żyłach blood-curdling, blood-chilling

- to mi idzie jak krew z nosa pot. it’s a real slog a. uphill struggle

- krew nie woda przysł. (o temperamencie) sometimes our passions get the better of us; (o pokrewieństwie) blood is thicker than water przysł.

- stać na palcach to stand on tiptoe

- stać na rękach to stand on one’s hands

- stać na głowie to stand on one’s head

- stać okrakiem nad czymś to straddle sth

- stać na baczność to stand at attention

- robić coś stojąc to do sth standing up

- ledwie stał na nogach ze zmęczenia he was so tired that he could hardly stand

- nie może stać o własnych siłach he’s too weak to stand up on his own

- stać w miejscu [osoba] to stand still

- stoimy w miejscu a. projekt stoi w miejscu we’re not making headway a. any progress

- stój spokojnie! stand still!

- nie stój tak, zrób coś don’t just stand there, do something!

- stać w korku to be stuck in a traffic jam

- pociąg stoi na stacji the train is standing at the station

- winda stoi między piętrami the lift is stuck between floors

- statek stoi na kotwicy the ship is lying at anchor

- stój! a. stać! (komenda wojskowa) halt!; (do uciekającego przestępcy) freeze!

- stójcie, nie tak szybko (idźcie wolniej) slow down!; (zastanówcie się jeszcze) hold on, not so fast!

- powietrze stoi the air is still

- stać w szeregu to stand in a row

- przy oknie stał jakiś mężczyzna some man or other was standing at the window

- nie stójcie na deszczu don’t stand in the rain

- szafa stojąca w kącie pokoju a wardrobe standing in the corner of the room

- na półce stały książki there were some books on the shelf

- sok stoi w dzbanku the juice is in the jug

- dom stoi na wzgórzu the house stands on a hill

- stać na solidnych fundamentach [budynek, związek, firma] to have solid foundations

- stojące rzędami samochody cars standing in rows

- gdzie stoisz? (samochodem) where have you parked?

- stać przed/za czymś [przymiotnik, przecinek] to precede/follow sth, to go before/go after sth

- na ulicy stoi woda the streets are flooded with water

- stać wysoko na niebie [księżyc, słońce] to be high in the sky

- stać komuś w pamięci przen. to stand out in sb’s memory

- w oczach stoi mi jej postać przen. I can see her in my mind’s eye

- stać przy kuchni to stand over a stove

- stać u steru (na statku) to stand behind the wheel; przen. to be at the helm

- stać na czele partii to be the leader of a party

- stać na bramce to be in goal

- stać przy maszynie to operate a machine

- stać za ladą to stand behind the counter

- stać po mięso/chleb pot. to queue GB a. line up US for meat/bread

- stać u progu kariery to be on the threshold of a career

- stać wysoko w hierarchii to be high up in the pecking order

- stać wysoko w sondażach to be riding high in the polls

- stać na równi z kimś to be on an equal footing with sb

- stać wyżej od kogoś na szczeblach władzy to be above sb in the ranks of power

- stać ponad prawem to be above the law

- stać za czymś przen. (być sprawcą) to be behind sth

- kto za tym wszystkim stoi? who’s behind all this?

- stać przy kimś przen. (wspierać) to stand by sb

- stać nad kimś przen. (pilnować) to stand over sb

- stać nad kimś, jak kat nad dobrą duszą to stand over sb like a prison guard

- stać po czyjejś stronie (popierać) to be on sb’s side

- stać z boku to stand to one side

- stać komuś na drodze przen. to stand in sb’s way przen.

- stać ponad podziałami to be above petty divisions

- stać w ogniu [budynek, miasto] to be in flames

- stać otworem [brama, drzwi] to stand open

- dom stoi pusty the house stands empty

- dobrze stać finansowo [osoba, przedsiębiorstwo] to be doing well

- dobrze/kiepsko stoję z matematyki pot. my maths marks are good/poor

- jak stoimy z czasem? pot. how are we (doing) for time?

- stać na wysokim/niskim poziomie [mecz, zawody] to be of high quality

- stać wysoko/nisko [kultura, przemysł] to be well/poorly developed

- nasze akcje nisko/wysoko stoją our shares are doing well/badly

- jak stoją dolary? pot. what’s the exchange rate for the dollar?

- jak sprawy stoją? what’s the situation?

- stać na stanowisku, że… to be of the opinion that…

- stać przed problemem/wyzwaniem/dylematem to be faced with a problem/challenge/dilemma

- stać wobec groźby czegoś to face the threat of sth

- stać w obliczu konieczności zrobienia czegoś to be confronted with the necessity of doing sth

- stać w sprzeczności z czymś to be at odds with sth

- stać w sprzeczności ze zdrowym rozsądkiem to go against common sense

- nic nie stoi na przeszkodzie, żebyśmy… there’s no reason why we/you shouldn’t…

- chcę wiedzieć, na czym stoję pot. I want to know where I stand

- róże mogą stać i miesiąc roses can last a month cut

- stojące uszy psa a dog’s pricked-up ears

- stojąca lampa a standard lamp

- wieszak stojący a coat stand

- stoi mu posp. (ma erekcję) he has a hard-on wulg.

- mój zegarek stoi my watch has stopped

- produkcja stoi the production is on hold

- cały kraj stoi the entire country is on strike

- tam stoi napisane, że… it says there that…

- w dokumencie stoi, że… it says in the document that…

- nasza gospodarka stoi na węglu our economy is based on coal mining

- Polska rolnictwem stoi the Polish economy is based on agriculture

- ja nie stoję o pieniądze I’m not after money

- stać gdzieś obozem [armia, wódz] to encamp somewhere

- we wsi stało wojsko soldiers were stationed in the village

- nie stało mu talentu he didn’t have enough talent

■ umowa stoi! it’s a deal

- wybiegł, jak stał he stormed out without stopping to think

- zagłębić rękę w wodzie/kieszeni to plunge one’s hands into the water/a pocket

- zagłębić w czymś zęby to sink one’s teeth into sth

- zagłębić wiosło w wodzie to dig one’s oar into the water

- zagłębić się w fotelu to sink into an armchair

- zagłębił się w zimnej wodzie he went into the cold water

- zagłębić się w pracy to bury oneself in one’s work

- zagłębiać się w szczegóły to go into detail

- bez zagłębiania się w szczegóły without going into detail